ރައީސް މުހައްމަދު މުޢިއްޒު ވެރިކަމާ ހަވާލުވުމަށްފަހު، ދިވެހިރާއްޖޭގެ ސިޔާސީ މަޝްރަހު ވަނީ ފާހަގަކުރެވޭ މިންވަރަކަށް ހަލަބޮލި ވެފައެވެ. މި ކުރު މުއްދަތުގައި ވެސް ސަރުކާރުގެ ސިޔާސަތުތަކާއި ޢަމަލުތަކާމެދު އުފެދިފައިވާ ނުރުހުން އިތުރުވަމުންދާ މިންވަރު އެކި ދާއިރާތަކުން ކުރިއަށް ދިޔަ އިހުތިޖާޖުތަކުން ފެނިގެން ދިޔައެވެ.
ފަހަކަށްއައިސް ކުރެވުނު އިހުތިޖާޖުތަކާއި ރައްޔިތުންގެ ހިތްހަމަނުޖެހުން
މުޢިއްޒުގެ ރައީސްކަމުގެ 8 މަސްދުވަހުގެ ތެރޭގައި، ދިވެހިރާއްޖޭގައި 5 އިހުތިޖާޖެއް އެކި ފޯކަސް ގްރޫޕްތަކުން ކޮށްފައިވެއެވެ:
- އިސްރާއީލު ޕާސްޕޯޓުތަކާ ދެކޮޅަށް އިހުތިޖާޖު: އިސްރާއީލާމެދު މުއިއްޒު ގެންގުޅޭ ގާތް ގުޅުމުގެ ސަބަބުން ސަރުކާރުގެ ސިޔާސަތުތަކާ ދެކޮޅަށް ރައްޔިތުންގެ ކަންބޮޑުވުން ފާޅުކޮށް މުޒާހަރާ ކުރިއެވެ. މިއީ ސަރަހައްދުގެ ފުޅާ ޖިއޯޕޮލިޓިކަލް އަދި ދީނީ ކަންކަމުގައި ސަރުކާރުގެ އަމަލު ހުރި ގޮތާއި މެދު ރައްޔިތުންގެ އިހުސާސްތައް ދައްކުވައިދޭ ކަމެކެވެ.
- ގޯތިގެދޮރާއި ބިން ދޫކުރުން: ކުރީގެ ސަރުކާރުން ފްލެޓްތަކާއި ބިންތައް ދޫކޮށްފައިވަނިކޮށް، މުއިއްޒުގެ ސަރުކާރުން އެތައް ހާސް ރައްޔިތުންނެއްގެ ހުވަފެނުގައި އަތް އަޅައި، ގޯތި ދިނުމާއި ފްލެޓް ދިނުން ހުއްޓާ ލުމަކީ ރައްޔިތުންނަށް ވެފައިވާ ބޮޑު އަނިޔާއެކެވެ. މުޢިއްޒު މިކަން ކުރަމުންދަނީ ލިސްޓު ގަނޑުބަނޑު ކޮށް ސިޔާސީ މަންފާއަށްޓަކައި ކަމަށް ރައްޔިތުން ދަނީ ތުހުމަތު ކުރަމުންނެވެ.
- މަސްވެރިންގެ އިހުތިޖާޖު: މަސްވެރިންނަށް ފައިސާ ދޫކުރުމުގައި ލަސްވުމާ ގުޅިގެން މަސްވެރިން އިހުތިޖާޖު ކޮށްފައިވެއެވެ. މިއީ އާބާދީގެ ބޮޑު ބައެއްގެ އިޤްތިޞާދީ ދަތިތައް ހާމަކޮށްދޭ ކަމެކެވެ. އެންމެ ނިކަމެތި އާއިލާތައް ރަށް ރަށުގައި ބިކަކޮށް، ދަރުވައި އެމީހުންގެ ދިރިއުޅުން މުއިއްޒު ވަނީ ނަގާލާފައެވެ. އެތައް ހާސް ބައެއް މުއިއްޒު ވަނީ ނިކަމެތި ކޮށްލާފައެވެ. އެމީހުންގެ ރުޅިވެރިކަން މުއިއްޒާއި މެދު މިއަދުވެސް އެބަ އޮތެވެ.
- ކަރަންޓު ބިލަށް އިހުތިޖާޖު: ކަރަންޓު އަގު ބޮޑުވުމާ ގުޅިގެން ރައްޔިތުންގެ ހިތްހަމަނުޖެހުން ފާޅުކުރެވި، ގިނަ ބަޔަކު ސަރުކާރުން އަގު ބޮޑުކޮށް ނަގަމުންދާ ކަމަށް ތުހުމަތު ކޮށްފައިވެއެވެ. އެކަމާއި ގުޅިގެން ރައްޔިތުންގެ އަޑު ގަދަ ވެފައިވާ އިރު މިހާރުވެސް، ކޮންމެ މަހަކު 1000ރ ބިލުން ބޮޑުވަމުންދާ އާއިލާތައް ދިރިއުޅެމުންދަނީ ބޭއިންސާފުގެ ތެރޭގައެވެ. އެމީހުންގެ ހިތުގައި ސަރުކާރާއި މެދު އަނދަމުން ދަނީ އަލިފާނުގެ ރުޅިވެރިކަމެވެ.
- ޓެކްސީ ޑްރައިވަރުންގެ އިހުތިޖާޖު: ސަރުކާރުން ދައުލަތުގެ ޓެކްސީ ޚިދުމަތެއް ފެށުމުގެ ރޭވުންތަކާ ދެކޮޅަށް މިހާރު ތިބި ޓެކްސީ ޑްރައިވަރުން އިހުތިޖާޖު ކޮށްފައިވެއެވެ. މިއީ އެމީހުންގެ ދިރިއުޅުމުގެ ވަސީލަތް ގެއްލިދާނެކަމުގެ ބިރުން ކުރެވުނު އިހުތިޖާޖުތަކެކެވެ. އެމީހުން ސަރުކާރަށް ދެން ތާޢީދެއް ނުކުރާނެއެވެ.
މި އިހުތިޖާޖުތަކުން ދައްކުވައިދެނީ މުޖުތަމަޢުގެ އެކި ދާއިރާތަކުގައި ފުޅާ ދާއިރާއެއްގައި މުއިއްޒުއާއި މެދު ފެތުރިފައިވާ ހިތްހަމަނުޖެހުމެވެ. މިއީ ސިޔާސީގޮތުން ނާމާން މާހައުލެއް އޮތްކަން ސާފުކޮށް ދޭހަކޮށްދޭ ކަމެކެވެ.
އިޤްތިޞާދީ ބަދަލުތައް
ރައީސް މުޢިއްޒު ވަނީ ފާހަގަކުރެވޭ އިޤްތިޞާދީ ބަދަލުތަކެއް ތަޢާރަފުކުރަން ނިންމާފައެވެ. މި ކަންކަމުން ރައްޔިތުން އިތުރަށް ފަގީރުވެ، ރައްޔިތުން މުއިއްޒު އާއި ދެކޮޅަށް ތެދުވާން މަޖުބޫރުވެއެވެ.
- ޓެކްސް އިތުރުކުރުން: ސަރުކާރުން ޓެކްސް އިތުރުކުރުމުގެ ރޭވުމަކީ މިހާރުވެސް މާލީގޮތުން ދަތިވެފައިވާ އާންމު ރައްޔިތުންނަށް އިތުރު ބުރައެއް ކުރިމަތިވާނެ ކަމެކެވެ. މިކަމުގެ ސަބަބުން މެދުފަންތިއާއި ދަށު ފަންތީގެ ރައްޔިތުންގެ މެދުގައި އިތުރަށް ހިތްހަމަނުޖެހުން އުފެދިގެން ދާނެއެވެ. .
- އާސަންދައާއި އެހެނިހެން ޕްރޮގްރާމްތައް ކުޑަކުރުން: އާސަންދަ ފަދަ ޤައުމީ ސިއްޙީ އިންޝުއަރެންސް ސްކީމްތަކާއި އިޖްތިމާޢީ ރައްކާތެރިކަމުގެ ޕްރޮގްރާމްތަކުން ރައްޔިތުންނަށް ދޭ ޚިދުމަތްތައް މަދު ކުރުމަކީ ރައްޔިތުންގެ ހިތްހަމަނުޖެހުން އިތުރު ވާ ކަމެކެވެ. އެހީ ނުލިބި ދުނިޔެ ދޫކޮށްދާ މީހުން އިތުރުވެ، ރައްޔިތުން ސަރުކާރަށް އެ މަރު ތަކުގެ ޒިންމާ ނެގުމަށް ގޮވާލަން ފަށާނެ ދުވަސް ވަރަށް ކައިރިއެވެ.
ޤައުމުގެ މާލިއްޔަތަށް އަމާޒުކޮށްގެން އަޅާ މި އިޤްތިޞާދީ ފިޔަވަޅުތަކުގެ ސަބަބުން އިތުރު އިހުތިޖާޖުތައް ކުރިމަތިވާނެއެވެ. ޚާއްޞަކޮށް މިކަމުގެ އަސަރު އިޤްތިޞާދީގޮތުން ނިކަމެތި ފަރާތްތަކަށް ބޮޑަށް ކުރާނެއެވެ.
ސިޔާސީ ހަމަޖެހުން ނެތުމާއި ޚާރިޖީ ސިޔާސަތުގެ ބަދަލުތައް
މުޢިއްޒުގެ ވެރިކަމުގައި ސިޔާސީ ހަމަޖެހުން ނެތުމާއި އިއްތިހާދުތަކަށް އަންނަ ބަދަލުތައްވެސް ވަނީ ފާހަގަކުރެވިފައެވެ:
- އެތެރޭގެ ސިޔާސީ ފަޅުރެނދު: ރައީސް މުޢިއްޒާއި ކުރީގެ ރައީސް ޔާމީނާ ދެމެދު ފާހަގަކުރެވޭ ފަޅުރެނދެއް އުފެދިފައިވެއެވެ. ޔާމީން ގޭ ބަންދުން ދޫކޮށްލުމަށްފަހު އައު ޕާޓީއެއް އުފައްދާފައިވުމަކީ މީގެ ހެއްކެކެވެ. މިކަމުގެ ސަބަބުން ސިޔާސީ މަޝްރަހު އިތުރަށް ބައިބައިވެ، ހަމަނުޖެހުމާއި ސިޔާސީ އަމާންކަން ގެއްލުމުގެ ފުރުސަތު އޮތްކަން ފާހަގަކުރެވެއެވެ.
ނިންމުން
މިހާރުގެ ހާލަތަށް ބަލާއިރު، ދިވެހިރާއްޖޭގައި އިހުތިޖާޖުތައް ކުރިއަށް ދިއުމުގެ ފުރުސަތު ވަރަށް ބޮޑެވެ. އިޤްތިޞާދީ ދަތިތަކާއި، ސިޔާސީ ހަމަނުޖެހުންތަކާއި، ސަރުކާރުގެ ބަހުސް އުފެދޭ ސިޔާސަތުތަކުގެ އެކުވުމަކީ އާންމު ހަމަނުޖެހުންތައް އިތުރުވުމަށް މަގުފަހިވެދާނެ ކަންކަމެވެ. ސަރުކާރުން މި ގޮންޖެހުންތައް އަދި އެކި މަސްލަހަތު ގުޅިފައިވާ ފަރާތްތަކުގެ ކަންބޮޑުވުންތައް ބަލައިގަނެ، އެކަންކަމަށް އެޑްރެސްކުރުމުގެ ޤާބިލުކަން ހުރި މިންވަރަކުން ދިވެހިރާއްޖޭގެ ކުރިމަގުގެ އިސްތިޤްރާރު ކަނޑައެޅިގެންދާނެއެވެ.
ބަންގްލަދޭޝްގައި އިހުތިޖާޖުތަކުގެ ސަބަބުން ސިޔާސީ ބަދަލުތަކެއް އައިސްފައިވާކަމީ، އާންމުންގެ ނުރުހުމުގެ ބާރު ކިހާ ވަރުގަދަކަން ހަނދާންކޮށްދޭ ކަމެކެވެ. ދިވެހިރާއްޖޭގެ ހާލަތު ތަފާތު ނަމަވެސް، އިޤްތިޞާދީ ދަތިކަމާއި، ސިޔާސީ ހިތްހަމަނުޖެހުމާއި، ވެރިކަން ހިންގުމުގެ ގޮންޖެހުންތަކަކީ އެއްގޮތް ކަންކަމެވެ. އެހެންކަމުން، ސަރުކާރުން ރައްޔިތުންގެ އިތުރުވަމުންދާ ކަންބޮޑުވުންތަކަށް އެޑްރެސް ނުކޮށްފިނަމަ، ދިވެހިރާއްޖޭގައިވެސް މިފަދަ ބޮޑެތި އިހުތިޖާޖުތަކެއް ކުރިމަތިވުމުގެ ފުރުސަތު އެބައޮތެވެ.
އިނދިކޮޅު ސިޔާސީ ޕާޓީ ތަކުގެ ދައުރު، މި މުޒާހަރާތައް އެކުލަވާލުމުގައި އަންނަ ހިސާބުން ސަރުކާރު ވެއްޓުމުގެ ފުރުޞަތު ވަރަށް ބޮޑެވެ. ބައެއް ޕާޓީތަކުގެ ހުރި ފަސްޖެހުންތައް ހެދޭ ކޯލިޝަންތަކުން އެއްކިބާވެގެން ދާނެ ކަމަށް ބެލެވެއެވެ. ރައްޔިތުންގެ އަޑު ވެރިކަމަށް ވުރެ ގަދަވާން ޖެހެއެވެ.