ދުނިޔޭއަށް އިގްތިސާދީ އަދި ސަލާމަތީ ގޮތުން ނުހަނު މުހިންމު ސަރަހައްދެއްގެ ގޮތުގައި ފާހަގަކުރެވޭ އިންޑިއާ ކަނޑަކީ، ބައިނަލްއަގުވާމީ ވިޔަފާރީގެ މައި ލޭނާރެވެ. މިއީ އޭޝިއާގެ ހަކަތައިގެ ވަސީލަތްތައް އުފުލުމާއި، މަލައްކާ ކަނޑުއޮޅި ފަދަ މުހިންމު ކަނޑުގެ ސަރަހައްދުތައް ގުޅުވައިދޭ މައިގަނޑު ސަރަހައްދެވެ.
މިއަދު މި ސަރަހައްދު ވެފައިވަނީ ބޮޑެތި ބާރުތަކުގެ މެދުގައި ނުފޫޒު ގަދަކުރުމުގެ ވާދަވެރިކަމެއް ހިނގަމުންދާ ތަނަކަށެވެ. އެގޮތުން، އެޕްރީލް 2026 ގައި ޗައިނާގެ ދިރާސާކުރާ އުޅަނދުތަކުން މި ސަރަހައްދުގައި ހަރަކާތްތެރިވުން އިތުރުކޮށްފައިވެއެވެ. މީގެ ތެރޭގައި "ޝީ ޔާން 6" (Shi Yan 6) އުޅަނދުން ދިވެހިރާއްޖެއަށް ކުރި ދަތުރާއި، އެ ސަރަހައްދުގައި ހިންގި ހަރަކާތްތައް ފާހަގަކޮށްލެވެއެވެ. ޗައިނާއިން މި ދަތުރުތަކަކީ ހަމައެކަނި ކަނޑުގެ އަޑީގެ ޗާޓުތައް ކުރެހުމާއި، އޮއިވަރު ދިރާސާކުރުމާއި، ކަނޑުގެ ވަސީލަތްތައް ދެނެގަތުން ފަދަ އިލްމީ އަދި ސައިންޓިފިކް ބޭނުންތަކަށް ކުރާ ދަތުރުތަކެއް ކަމަށް ބުނި ނަމަވެސް، މި ސަރަހައްދުގެ އެހެން ބާރުތަކުން، ޚާއްސަކޮށް އިންޑިއާއިން މިކަމާ މެދު ދެކެނީ ސަލާމަތީ ނަޒަރަކުންނެވެ. އެއީ މިފަދަ އުޅަނދުތަކުން އެއްކުރާ މައުލޫމާތަކީ އަސްކަރީ އަދި މަދަނީ ދެ ބޭނުމަށްވެސް (Dual-Use) ބޭނުންކުރެވިދާނެ މައުލޫމާތުތަކަކަށް ވާތީއެވެ.
ދެ ބޭނުމަށް ބޭނުންކުރެވޭ ގާބިލުކަމާއި މައުލޫމާތު އެއްކުރުން
ޗައިނާއަކީ ދުނިޔޭގައި އޮތް އެންމެ ބޮޑު ކަނޑުގެ ދިރާސާތައް ކުރާ އުޅަނދުފަހަރުގެ ފްލީޓް (ފައުޖު) އޮތް އެއް ގައުމެވެ. މީގެ ތެރެއިން ގިނަ އުޅަނދުތަކުގައި ކަނޑުގެ އަޑީގެ ފުންމިން ބެލުމާއި، ސަބްމާސިބަލް (ކަނޑުއަޑީގެ އުޅަނދުތަކަށް) އެހީތެރިވުމާއި، އަދި އިލެކްޓްރޯނިކް ޖާސޫސީ މައުލޫމާތު އެއްކުރާ ފަދަ ޒަމާނީ ސެންސަރުތައް ހުރެއެވެ. ކަނޑުގެ އަޑީގެ ބައްޓަމާއި، އަޑުގެ ދަތުރުކުރުމުގެ ދުވެއްޔާއި، އޮއިވަރާ ބެހޭގޮތުން އެއްކުރެވޭ މައުލޫމާތަކީ ކަނޑުއަޑީގެ އުޅަނދުތައް (Submarines) ދަތުރުކުރުމަށާއި، ދިފާއީ ނިޒާމުތައް ވަރުގަދަކުރުމަށް ސީދާ އެހީތެރިވެދޭނެ މައުލޫމާތުތަކެކެވެ.
އިންޑިއާއިން މިސައިލް ޓެސްޓުކުރާ ސަރަހައްދުތަކުގެ ކައިރީގައި ޗައިނާގެ "ދާ ޔަންގް ހާއޯ" (Da Yang Hao) ފަދަ އުޅަނދުތައް ހަރަކާތްތެރިވުމަކީ، އިންޑިއާގެ މިސައިލްތަކުގެ މައުލޫމާތާއި ސިގްނަލްތައް މޮނިޓަރުކުރަނީ ކަމުގެ ބޮޑު ޝައްކުތަކެއް އުފެދޭ ކަމެކެވެ. މީގެ އިތުރުން، "ޝިއަންގް ޔާންގް ހޮންގް" (Xiang Yang Hong) ސީރީޒްގެ އުޅަނދުތަކުން އިންޑިއާ ކަނޑުގެ ބޮޑު ސަރަހައްދެއްގައި ސިސްޓަމެޓިކް ސާވޭތައް ހިންގަމުންދާއިރު، ބައެއް ފަހަރު އޮޓޮމެޓިކް އައިޑެންޓިފިކޭޝަން ސިސްޓަމް (AIS) ނުވަތަ ލޮކޭޝަން އޮފްކޮށްގެން ސިއްރިއްޔާތުގައި ހަރަކާތްތެރިވާކަން ވެސް ފާހަގަކުރެވެއެވެ.
ބަނދަރުތަކުގެ ބޭނުން ހިފުމާއި ޖިއޯޕޮލިޓިކަލް ނުފޫޒު
އެޕްރީލް 2026 ގައި "ޝީ ޔާން 6" ދިވެހިރާއްޖޭގެ ބަނދަރަކަށް ކުރުމަށްފަހު ދިޔަ ދަތުރުން ދޭހަވަނީ، މުއިއްޒުގެ ސަރުކާރުން މި ސަރަހައްދުގައި ހަމަ ނުޖެހުން އުފައްދަމުންދާ މިންވަރެވެ. މުއިއްޒުގެ ސަރުކާރުން ދަނީ އެ އުޅަނދުފަހަރަށް ބޭނުންވާ ލޮޖިސްޓިކް އެހީތެރިކަން ދެމުންނެވެ. ދިވެހިރާއްޖެއިން މިއީ ހަމައެކަނި މަދަނީ ބޭނުމަކަށް ކުރެވޭ ދަތުރުތަކެއް ކަމަށް ބުނި ނަމަވެސް، މިފަދަ ބަނދަރުތަކަށް ތަކުރާރުކޮށް ވަނުމާއި، ހާއްސަ އިގްތިސާދީ ސަރަހައްދު (EEZ) ހުރަސްކޮށް ދަތުރުކުރުމަކީ، އިންޑިއާގެ ދެކުނުގެ ސަރަހައްދާއި ކަނޑުގެ މައިގަނޑު ދަތުރުފަތުރުގެ ރޫޓުތަކަށް ޗައިނާގެ ނުފޫޒު ފޯރުވުމަށް ކުރެވޭ މަސައްކަތެއްގެ ގޮތުގައި މާހިރުން ދެކެއެވެ.
އިންޑިއާގެ ކަނޑުގެ ސިފައިން މިފަދަ އުޅަނދުތަކުގެ ހަރަކާތްތައް ގަވާއިދުން މޮނިޓަރުކުރެއެވެ. އަދި ހުއްދައެއް ނެތި އިންޑިއާގެ ހާއްސަ އިގްތިސާދީ ސަރަހައްދަށް ވަނުމުން މީގެ ކުރިން ކަންބޮޑުވުން ފާޅުކޮށްފައިވެއެވެ. މިފަދަ މައްސަލަތައް ސްރީލަންކާ އާއި ޕާކިސްތާނު ފަދަ އިންޑިއާ ކަނޑުގެ އެހެން ގައުމުތަކުގައި ވެސް ދަނީ ހިނގަމުންނެވެ.
އިންޑިއާ ކަނޑުގެ ސަލާމަތީ ނުފޫޒުތައް
- ކަނޑުގެ ސަރަހައްދީ ހޭލުންތެރިކަމުގެ ހީނަރުކަން (Maritime Domain Awareness Gap): ޗައިނާއިން ކަނޑުގެ އަޑީގެ ޗާޓުތައް ކުރެހުމުގެ ސަބަބުން، އިންޑިއާ އާއި އޭގެ ބައިވެރިންނަށް ކަނޑުއަޑީގެ ސާވައިލަންސްގައި އޮތް ކުރިއެރުން ކުޑަވެ، ކަނޑުއަޑީގެ އަސްކަރީ ހަރަކާތްތައް ހިންގުމަށް ހުރަސްތަކެއް ކުރިމަތިވެދާނެއެވެ.
- ސްޓްރެޓީޖިކް ސިގްނަލް ދިނުން: ޗައިނާގެ ގިނަ އުޅަނދުތަކެއް އެއްފަހަރާ މި ސަރަހައްދުން ފެނުމަކީ، އިންޑިއާ ކަނޑަކީ ހަމައެކަނި އިންޑިއާގެ ނުފޫޒު އޮތް ތަނެއް ނޫންކަން ދެއްކުމަށް ޗައިނާއިން ކުރާ މަސައްކަތެކެވެ.
- ބައިނަލްއަގުވާމީ ގުޅުންތައް ވަރުގަދަވުން: މިކަމުގެ ސަބަބުން އިންޑިއާ އާއި އެމެރިކާ، އަދި "ކުއާޑް" (Quad) ގައުމުތަކުގެ މެދުގައި ކަނޑުގެ ސަލާމަތީ ގުޅުންތަކާއި މަޝްވަރާތައް ވަނީ އިތުރުވެފައެވެ.
- ހަމަނުޖެހުމަކަށް ބަދަލުވުމުގެ ބިރު: ސައިންޓިފިކް ދިރާސާތަކުގެ ނަމުގައި ހިންގާ ޖާސޫސީ ހަރަކާތްތަކުގެ ސަބަބުން، ޚާއްސަކޮށް އިންޑިއާއިން އަސްކަރީ ޓެސްޓުތައް ހިންގާ ވަގުތުތަކުގައި، ދެފަރާތުގެ މެދުގައި އުފެދޭ ކުށްހީއެއްގެ ސަބަބުން ކުއްލި ކުރިމަތިލުމަކަށް ދިއުމުގެ ފުރުސަތު ބޮޑުވެއެވެ.
ހުލާސާ
މާހިރުން ފާހަގަކުރާ ގޮތުގައި، ޗައިނާގެ މިފަދަ އުޅަނދުތަކުގެ ބޮޑު ބައެއް ގުޅިފައިވަނީ އެގައުމުގެ އަސްކަރިއްޔާ (PLA) އާއެވެ. މިއީ 2030 އާއި 2049 އާ ދެމެދު ކަނޑުގެ ބާރުވެރިކަން ހޯދުމަށް ޗައިނާއިން ގެންގުޅޭ ދިގު މުއްދަތުގެ ސްޓްރެޓެޖީއެކެވެ. އިންޑިއާއިން ވެސް ދަނީ މިއަށް ރައްދުދީ، ކަނޑުގެ ސިފައިންގެ ގާބިލުކަން އިތުރުކޮށް، "ސާގަރް" (SAGAR) ސިޔާސަތުގެ ދަށުން ސަރަހައްދީ ގައުމުތަކާއެކު ގުޅުން ބަދަހިކުރަމުންނެވެ.
ދާއިމީކޮށް ކޮންމެ މަހަކު އުޅަނދުފަހަރު ގެނެސް ހިންގާ ހަރަކާތްތަކުން އެނގިގެންދަނީ، ސައިންޓިފިކް ދިރާސާތަކަކީ ސިޔާސީ އަދި އަސްކަރީ މަގުސަދުތައް ހާސިލުކުރުމަށް ބޭނުންކުރާ ވަސީލަތަކަށް ވެފައިވާ ކަމެވެ. މިއީ އިންޑިއާ ކަނޑުގެ ގައުމުތަކަށް އިގްތިސާދީ ފުރުސަތުތަކާއި ސަލާމަތީ ގޮންޖެހުންތައް އެކުއެކީގައި ކުރިމަތިކުރުވާ ކަމެކެވެ. މިއަށް އޮތް ހައްލަކީ މައުލޫމާތު ހިއްސާކުރުމުގައި ދެފުށް ފެންނަ ސިޔާސަތެއް ގެންގުޅުމާއި، ބައިނަލްއަގުވާމީ ގާނޫނުތަކަށް ބޯލެނބުން ކަމަށްވިޔަސް، މިހާރުގެ ހާލަތަށް ބަލާއިރު މި ސަރަހައްދުގެ ނުތަނަވަސްކަން ދެމިއޮންނާނެ ކަމަށް ބެލެވެއެވެ.
